Hendrik Schoukens

Curriculum

Hendrik Schoukens obtained a Licentiate degree in Law with great distinction at the Catholic University of Leuven in 2005. He was a member of the team that represented the Catholic University of Leuven at the Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition in Washington in 2004.

In 2007 he received a Master’s degree in Environmental Law with greatest distinction at Ghent University. Within this scope, his Master’s thesis dealt with the legal aspects of the concept ‘temporary nature’. Since June 2007 he has been a voluntary research assistant at the department of International Public Law of Ghent University. He has published much on the effect of international and European nature conservation law on the spatial planning sector, and on access to justice in environmental matters.

In 2010 he received his complementary Master’s Degree in Environmental Law with great distinction at the Facultés Universitaires Saint-Louis and the Catholic University of Louvain. There he wrote his dissertation on the new European Marine Strategy Framework Directive.

Since January 2006 he has worked as a lawyer at LDR. He focuses on files regarding nature conservation and files with a cross-sector approach. He has extensive expertise with regard to the effect of water, air, nature and landscape regulations in the spatial planning sector. The implementation of the complex project and planning EIA (environmental impact assessment) regulations belongs to his field as well.

Since January 2012 he has been a full-time doctoral assistant at the Public Law Department of the University of Ghent. He publishes extensively on the impact of international and European nature conservation law on the spatial sector, the implementation of the EU EIA Guidelines and on access to justice in environmental matters.
His doctoral research deals with the legal aspects of ecological restoration.
In 2014 he was one of the editors of an English standard concerning the EU Habitats Directive. The book includes an extensive collection of contributions which discuss the main challenges and bottlenecks that this European protection tool await the coming years.

Since 2013 he is also a teacher in the lessencyclys "Environmental Law", which is organized by the Flemish Environmental Law Association (VVOR). He is responsible for the conservation lessons and environmental reporting.
 

Publications

  • Contributions A1

    • SCHOUKENS, H., “Reconciliation ecology in practice: legal and policy considerations when implementing temporary nature on abandoned lands in the European Union, Land Use Policy 2017 (submitted)
       
    • SCHOUKENS, H., “Nitrogen deposition, habitat restoration and the EU Habitats Directive: moving beyond the deadlock with the Dutch programmatic nitrogen approach?”, Biological Conservation 2017, http://dx.doi.org/10.1016/j.biocon.2017.02.027.
       
    • SCHOUKENS, H., “Habitat restoration measures as facilitators for economic development within the context of the EU Habitats Directive: Balancing no net loss with the preventive approach?”, Journal of Environmental Law, doi: 10.1093/jel/eqw028.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, “Biodiversity offsetting and restoration under the European Union Habitats Directive: balancing between no net loss and deathbed conservation?”, Ecology and Society 2016, 21(4):10.
       
  • Contributions A2

    • SCHOUKENS, H., “Proactive habitat restoration and the avoidance of adverse effects on protected areas: Development project review in Europe after Orleans, Journal of International Wildlife Law & Policy 2017 (accepted).
       
    • SCHOUKENS, H., “Articles 9(3) and 9(4) of the Aarhus Convention and Access to Justice before EU Courts in Environmental Cases: Balancing On or Over the Edge of Non-Compliance?”, European Energy and Environmental Law Review 2016, 178-195.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Atmospheric Nitrogen Deposition and the Habitats Directive: Tinkering with the Law in the Face of the Precautionary Principle', Nordic Environmental Law Journal 2015; 25-57.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Access to Justice in Environmental Cases after the Rulings of the Court of Justice of 13 January 2015: Kafka revisited?', Utrecht Journal of International and European Law 2015, 31 (81), 46-67.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Habitat Restoration on Private Lands in the United States and the EU: Moving from Contestation to Collaboration?', Utrecht Law Review 2015, 33-60.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Access to justice in environmental matters on the EU level after the judgments of the General Court of 14 June 2012: between hope and denial', Nordic Environmental Law Review 2014, 7-42.
       
    • SCHOUKENS, H., 'The Ruling of the Court of Justice in Sweetman: How to avoid a death by a thousand cuts?', ELNI Review 2014, 2-12.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Ongoing activities and Natura 2000: Biodiversity Protection vs Legitimate Expectations?', Journal for European Environmental and Planning Law 2014, 1-30.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., 'Mitigation and Compensation under EU Nature Conservation Law in the Flemish Region: Beyond the Deadlock for Development Projects?', Utrecht Law Review 2014, 194-215.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., MAES, F., 'Wind farm development in the Belgian part of the North Sea : a policy Odyssey without precedent', Zeitschrift für Europäisches Umwelt- und Plannungsrecht 2012, 304-312.
       
    • DE SMEDT, P., SCHOUKENS, H., VAN LAER, T., 'Greening the constitution: the principle of sustainable development in the Belgian Constitution', Environmental Law Network International 2012, 74-82
       
    • SCHOUKENS, H., 'Temporary nature: Is European nature conservation law ready for it?', Environmental Law Network International 2011, 104-111.
       
    • SCHOUKENS, H., DE SMEDT, P., CLIQUET, A., 'The implementation of the Habitats Directive in Belgium (Flanders): back to the origin of species?', Journal for European Environmental & Planning Law 2007/2, 127-138.
       
  • Contributions A3

    • SCHOUKENS, H., “Proactieve natuurontwikkeling bij schadelijke projectontwikkelingen in Natura 2000: Back to basics na het arrest van het Hof van Justitie van 21 juli 2016, TROS 2016, 149-163.
       
    • SCHOUKENS, H., “Het verslechteringsverbod uit artikel 6, lid 2 van de Habitatrichtlijn in het dispuut omtrent de Waldschlössenbrücke: neen aan voldongen feiten bij blijvend natuurverlies?”, TMR 2016, 440-464.
       
    • SCHOUKENS, H., 'MER-screening bij RUP’s: puberale groeipijnen of lastige wetten?', TROS 2015, 215-236.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Biodiversity banking: voorbij de tegenstelling natuur en ecologie', MER 2015, 197-215.
       
    • WOLDENDORP, H. en SCHOUKENS, H., 'De Habitatrichtlijn als Doos van Pandora: Het A2-arrest van het Europese Hof van Justitie', Milieu en Recht 2015, 2-15.
       
    • DUPONT, V., SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., 'Aspects juridiques de la restauration écologique: un avenir du droit de la conservation de la nature', Aménagement Environnement Urbanisme et Droit Foncier 2014 (4), 84-103.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Proactief natuurbeleid na Briels: Quo vadis artikel 6, lid 3 habitatrichtlijn', TMR 2014, 403-423.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De queeste naar de heilige graal van duurzame gebiedsontwikkeling: (not) taking no for an answer?', TROS 2014, 5-23.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De ondraaglijke lichtheid van milieueffectrapportage : einmal ist keinmal?', TROS 2014, 20-41.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Echo's uit Luxemburg : food for thought voor het Vlaamse omgevingsrecht?', TMR 2014, 3-27.
       
    • SCHOUKENS, H., DE SMEDT, P., 'Soortenbeschermingsrecht. Toepassing bij ruimtelijke projecten', NjW 2014, 50-71.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De regulering van boomkorvisserij in de Belgische mariene beschermde gebieden: verstrikt in een web van bevoegdheidsvraagstukken?', TBP 2013, 174-194.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De Europese rechter wijst strikte toepassing van de Aarhus-Verordening voor milieuorganisaties van de hand: één stap vooruit, twee stappen achteruit?', TMR 2013, 19-42.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., 'Hercules @ sea: 10 werken voor een betere juridische bescherming van de waardevolle natuurgebieden in het Belgische deel van de Noordzee', TMR 2012, 500-535.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De strijd tegen het biodiversiteitsverlies: minder flexibiliteit, meer natuur of net omgekeerd?', MER 2012, deel 1: 83-95, deel 2: 155-165.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Milieueffectenrapportage in de rechtbank: van lastpost tot motor van duurzame ontwikkeling?', TROS 2012, deel 1:117-160, deel 2: 197-227.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De screening van kleinere projecten op milieueffecten: stand van zaken na het arrest van het Hof van Justitie van 24 maart 2011?', TROS 2011, 201-227.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De recente rechtspraak van het Hof van Justitie met betrekking tot de Habitatrichtlijn: enkele nuttige lessen voor de toepassing van Natura 2000 in Vlaanderen', TMR 2011, 508-528.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Hof van Justitie dwingt Vlaanderen tot een aanpassing van het m.e.r.-Besluit van 10 december 2004: kleinere projecten mogen niet worden vrijgesteld van milieueffectenrapportage' (noot onder HvJ, 24 maart 1011, zaak nr. C-435/09, Commissie t. België), TMR 2011, 356-371.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De Kaderrichtlijn Mariene Strategie: een nieuwe hefboom voor het Europese mariene milieubeleid of een gemiste kans', MER 2011, 3-23.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Europa en de strijd tegen het biodiversiteitsverlies: goede wetten, slechte handhaving?', Wereldbeeld – Tijdschrift van de Vereniging voor de Verenigde Naties, (themanummer: Biodiversiteit), nr. 155, 2010/3, 14-23.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Het soortenbesluit van 15 mei 2009: waait er een nieuwe wind door het natuurbehoudsrecht?', TMR 2010, 556-610.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Het Hof van Justitie legt een bom onder het Vlaamse m.e.r.-Besluit van 10 december 2004: kunnen er nog kwantitatieve uitsluitingsdrempels worden gehanteerd bij de invulling van de screeningsverplichting?' (noot onder HvJ, 15 oktober 2009, zaak nr. C-255/08, Commissie t. Nederland), TROS 2010, 143-158.
       
    • SCHOUKENS, H., BOGAART, M., CLIQUET, A., 'De verdieping van de Westerschelde: de stuwing voorbij?', TMR 2010, 304-321.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., DE SMEDT, P., 'Tijdelijke natuur. Overtreft de dynamiek van de natuur die van het natuurbehoudsrecht?', TMR 2010, 23 – 55.
       
    • DE SMEDT, P., SCHOUKENS, H., 'Natuurzorgplicht. Is er leven na het arrest van het Grondwettelijk Hof van 27 mei 2008?', NjW 2009, 738-758.
       
    • DE SMEDT, P., SCHOUKENS, H., 'Greening the Constitution: “Duurzame ontwikkeling” als beleidsdoelstelliung verankerd in de Grondwet', TBP 2009, 387-399.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Enkele kritische bedenkingen bij de toepassing van de plan-MER-Richtlijn op BPA's in het arrest van Linden van 6 oktober 2006' (noot onder RvS, nr. 163.267, 6 oktober 2006), TMR 2009, 386 - 394.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De toegang tot de Raad van State voor milieuverenigingen na de inwerkingtreding van het Verdrag van Aarhus: much ado about nothing of een stille revolutie?' (noot onder RvS, nr. 172.856, 28 juni 2007), TROS 2008, 292-310.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Hobbycrossen in Natura 2000-gebied. Of hoe een op het eerste zicht simpele toepassing van het natuurbehoudsrecht uitmondt in enkele heikele juridische vraagstukken' (noot onder Corr. Dendermonde, 21 december 2007), TMR 2008, 678-691.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Van ontginningsgebied naar ecologische hotspot: het opvullen van groeves met spontane natuurontwikkeling juridisch gekaderd' (noot onder RvS, nr. 167.889, 17 februari 2007), TROS 2008, 123-138.
       
    • SCHOUKENS, H., '"Mr. President, the awful beast is back!". Een nadere analyse van de ruimtelijke weerslag van het Europese soortenbeschermingsrecht' (noot onder RvS, nr. 172.856, 28 juni 2007), TMR 2008, 208-220.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De toestand is hopeloos, maar niet ernstig? Een analyse van de toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden op Europees niveau', MER 2007, 220-243.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Wie is er bang van de grote boze wolf? De terugkeer van de wolf, de bruine beer en de lynx juridisch gekaderd' (noot onder HvJ, 14 juni 2007, zaak nr. C-342/05, Commissie t. Finland), TMR 2007, 383-397.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Het natuurbehoud en de ruimtelijke ordening: living apart together?', TROS 2007, nr. 46, 105-133.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Vlaanderen en het natuurbeschermingsrecht: je t'aime moi non plus?”, TO 2007, 119-130.
       
    • CLOOTS, E., SCHOUKENS, H., 'Leegstandsheffing niet langer gewenst voor monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten', RABG 2007, 347-354.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De uitwerking van een instrumentarium inzake het gebiedsgerichte natuurbeleid. Hoe groen is het Vlaamse Natuurbeschermingsrecht?', MER 2006, 163-184.
       
    • SCHOUKENS, H., '"De 'Battle of the Pillars". Het Hof van Justitie brengt meer klaarheid omtrent de bevoegdheid van de Europese Gemeenschap inzake milieustrafrecht', TMR 2006, 298-307.
       
  • Contributions A4

    • SCHOUKENS, H., “De uitspraak van de US District Court van 10 november 2016: een opstap naar het klimaatproces van de eeuw – The Next Generation v Trump?”, TOO 2016, 509-531.
       
    • SCHOUKENS, H., “Wie is er bang voor de grote boze wolf?”, Juristenkrant nr. 340, 21 december 2016, 12-13.
       
    • SCHOUKENS, H., “De wonderbaarlijke terugkeer van Pietje de Leugenaar in Doek: hoeveel marge nog voor natuurinclusief ontwerpen na het arrest van 21 juli 2016 omtrent het Saeftinghedok?”, TOO 2016, 365-390.
       
    • SCHOUKENS, H., “Tijdelijke natuur als green deal tussen economie en ecologie: van gemiste kansen naar win-win scenario’s?”, TOO 2016, 190-215.
       
    • SCHOUKENS, H. “Natuurcompensaties als imperfect antwoord op de biodiversiteitcrisis: is perfectie de vijand van het goede?”, Natuur.focus 2016, 136-145.
       
    • SCHOUKENS, H., “Programmatische Aanpak Stikstof: win-win voor natuur en economie of ecologische black box?”, Natuur.focus 2016, 74-82.
       
    • SCHOUKENS, H., “Natuurbehoudsrecht in tijden van deregulering: een stuurloos schip of de laatste strohalm voor de bedreigde biodiversiteit?”, Oikos 2016, 22-38.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Requiem voor de laatste wilde hamster: een juridische paradigmashift in het Antropoceen?', TOO 2016.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Meer kansen voor tijdelijke natuur. Nieuwe stimulansen voor natuurbeheer op privéterreinen?', Natuur.focus 2015, 143-149.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Milieudemocratie in het Uplace-contentieux: Aarhus via the backdoor?', TOO 2015, 458-467.
       
    • WOLDENDORP, H. en SCHOUKENS, H., 'De programmatische aanpak stikstof (PAS) in Nederland als inspiratiebron voor Vlaanderen: pas op de plaats of stap vooruit?', TOO 2015, 326-350.
       
    • SOETE, A. en SCHOUKENS, H., 'De klimaatzaak: een moeilijke evenwichtsoefening in rechterlijk activisme?', TOO 2015, 146-167.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Het recht op gezonde lucht voor stedelingen: HvJ dwingt UK tot nemen van striktere milieumaatregelen', TOO 2015, 116-119.
       
    • SCHOUKENS, H. 'De toegang tot de Europese rechter in milieuzaken na de arresten van het Hof van Justitie van 13 januari 2015: Kafka revisited?', TOO 2015, 13-38.
       
    • SCHOUKENS, H., VAN HOORICK, G. en CLIQUET, A., 'Het vernieuwde Natuurdecreet: a Game Changer', TOO 2014, 473-513.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Natuurbescherming buiten de lijntjes: de algemene natuurtoets als imperfect antwoord op het verlies aan natuur in Vlaanderen', TOO 2014, 346-371.
       
    • SCHOUKENS, H., 'London calling: Britse Supreme Court kan legislatieve validatie wel smaken', TOO 2014, 433-437.
       
    • SCHOUKENS, H., 'België-Nederland voor gevorderden: mitigatie is géén compensatie', TOO 2014, 284-287.
       
    • SCHOUKENS, H. 'Brownfieldconvenant blijkt juridische spijkerbom', TOO 2014, 249-252.
       
    • SCHOUKENS, H. en CLIQUET, A., 'Schijnoverwinning in de strijd tegen de walvisvangst', Juristenkrant 2014, afl. 289, 16.
       
    • SCHOUKENS, H. en WOLDENDORP, H., 'Juridische moeilijkheden bij proactieve natuurontwikkeling: een laatste reddingsboei voor het polderdorpje Doel?', TOO 2014, 97-118.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Alternatievenafweging: walk and don't look back...tenzij de RvS je pad kruist!', TOO 2014, 140-142.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Help een vleermuis in mijn dreef', TOO 2013, 389-391.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Nieuwe evoluties in wetgeving en rechtspraak inzake m.e.r.-screening voor projecten: how to avoid a death by a thousand cuts?', TOO 2013, 266-289.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Milieuverenigingen krijgen ruime toegang tot de rechter', Juristenkrant 2013, afl. 274, 4-5.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Minder biodiversiteitsverlies na 20 jaar habitatrichtlijn?', Juristenkrant 2013, afl. 262, 16.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De impact van soortenbescherming op ruimtelijke ontwikkelingen anno 2013: open deur in Vlaanderen, Nederland op slot?', TOO 2013/1, 14-37.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Mierenneuken bij de Raad van State' (noot onder RvS 18 februari 2013, nr. 222.543, Hermans en Weygers), TOO 2013/1, 78-79.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Omlegging Griekse rivier: de mythe van ‘groene’ infrastructuurprojecten” (noot onder HvJ 11 september 2012, C-43/10), TOO 2013, 67-69.
       
    • SCHOUKENS, H., “ Voorlopig geen Urights voor Uplace (noot onder RvS 18 december 2012, nr. 221.784, bvba Immo Dominique), TOO 2013, 59-61.
       
    • SCHOUKENS, H., 'MER-drempels binnen de ruimtelijke ordening: opgepast, sluipschutters!' (noot onder RvS 14 maart 2012, nr. nr. 187.224, vzw Stichting Omer Wattez), TOO 2012, 40-42.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De terugkeer van de wolf naar België: juridische spelregels voor een emotioneel geladen debat' , TOO 2012, deel 1: 79-90, deel 2: 140-150.
       
    • SCHOUKENS, H., 'NEC-plafonds als toetsingsnorm bij milieuvergunningen: neen, tenzij' (noot onder HvJ 26 mei 2011, gevoegde zaken C-165/09 tot en met C-167/09, Stichting Natuur en Milieu”), TOO 2012, 30-32.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Milderen of compenseren: géén synoniemen' (noot onder RvS 29 november 2011, nr. 216.548, vzw Natuurpunt Limburg), TOO 2012, 32-34.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Milieueffectrapportage en Club Brugge: voorlopig geen perfect match' (noot onder RvS 14 oktober 2011, nr. 215.768, Vanmassenhove), TOO 2012, 34-36.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Leuvense rechtbank verwerp ‘fijn stof-klacht’: géén vuiltje aan de lucht?' (noot onder Rb. Leuven 10 maart 2010), TOO 2012, 50-52.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Terugkeer van grote roofdieren', Juristenkrant 2011, afl. 240, 16.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Vlaanderen mag kleine projecten niet zomaar vrijstellen van milieueffectenrapport', Juristenkrant 2011, afl. 228, 4-5.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Soortenbehoudrecht in een nieuw jasje', Juristenkrant 2010, afl. 202, 6.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., 'Scheldeverdragen botsten op Nederlandse Raad van State. Voorzorgsprincipe zet uitdieping Westerschelde op de helling', Juristenkrant 2009, afl. 194, 2.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Particulieren hebben via omweg ruim vorderingsrecht in milieuzaken', Juristenkrant 2008, afl. 177, 6.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Motorcross in beschermd natuurgebied kordaat aangepakt”, Juristenkrant 2008, afl. 173, 7.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Milieuvergunning kan niet worden geweigerd om ethische redenen”, Juristenkrant 2008, afl. 169, 12-13.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., 'Klimaatopwarming zet juridisch statuut Antarctica onder druk', Juristenkrant 2008, afl. 161, 5.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., 'Krachtmeting tussen Polen en Europa over aanleg snelweg', Juristenkrant 2007, afl. 158, 16.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Natuur buiten de zone maar niet buiten de wet', Argus Milieumagazine 2007, 34-35.
       
  • Books B1

    • SCHOUKENS, H., LARMUSEAU, I. (eds.), De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS): Van een verstands- naar gelukkig huwelijk tussen economie en natuur?, Vanden Broele, 2017, Brugge, 271p.
       
    • SCHOUKENS, H. (ed.), MOSKOFIDIS, N., DE MULDER, J., Handboek Milieueffectrapportagerecht, die Keure, 2016, 573p.
       
    • LARMUSEAU, I., SCHOUKENS, H., DE SMEDT, P., SLABBINCK, R., DU GARDEIN, L., DEFOORT, P.J., BEKE, K., DE MAESSCHALCK, S., HOUTHUYS, A., STRUBBE, M., VANDAMME, S., MALFAIT, T., PONCHAUT, C., DE WITTE, E., THYSSEN, W., Omgevingsrecht: (g)een Toren van Babel, Brugge, Uitgeverij Vanden Broele, 2016, 333 p.
       
    • BORN, C.-H., CLIQUET, A., SCHOUKENS, H., MISONNE, D. en VAN HOORICK, G. (eds.), The Habitats Directive in its EU Environmental Law Context: European Nature's Best Hope?, Routledge, 2015, 508p.
       
    • LARMUSEAU, I., DE SMEDT, P., ROELANDTS, B., SLABBINCK, R., MALFAIT, T., SCHOUKENS, H. en VANDAMME, S., Vlaams omgevingsrecht, Brugge, Uitgeverij Vanden Broele, 2012, 204 p.
       
    • SCHOUKENS, H., DE ROO, K. en DE SMEDT, P., Handboek natuurbehoudsrecht, Mechelen, Wolters Kluwer Belgium Nv, 2011, 720p.
       
  • Books B2

    • SCHOUKENS, H., “De EU Habitatrichtlijn en atmosferische stikstofdepositie: dura lex, sed lex” in SCHOUKENS, H., LARMUSEAU, I. (eds.), De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS): Van een verstands- naar gelukkig huwelijk tussen economie en natuur?, Vanden Broele, 2017, Brugge, 45-132.
       
    • DE MULDER, J., SCHOUKENS, H., “Milieueffectrapportage: een kennismaking”, in SCHOUKENS, H. (ed.), MOSKOFIDIS, N., DE MULDER, J., Handboek Milieueffectrapportagerecht, die Keure, 2016, 7-31.
       
    • SCHOUKENS, H., “Europese regels inzake milieueffectbeoordeling”, in SCHOUKENS, H. (ed.), MOSKOFIDIS, N., DE MULDER, J., Handboek Milieueffectrapportagerecht, die Keure, 2016, 7-31.143-306.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Legislative validation in times of environmental democracy: going beyond the deadlock or a road to nowhere?' in SQUITANI, L., REEZE, M. en VANHEUSDEN B. (eds.), Environmental and Planning Law Aspects of Large Scale Projects (provisional title), 97-130.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Ecological restoration as the 21st Century Environmental Paradigm?' in DE BRUYNE, J., DE POTTER, M.,  DE TEN BROECK, VAN HIEL, I., (eds.), Policy within and through law, Maklu 2015, 63-87.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Screening under the EIA Directive: balancing between administrative overkill and avoiding a death by a thousand cuts' in JENDROZKA, J. en BAR, M. (eds.), The revised EIA Directive (provisional title), Europa Law Publishing 2014 (accepted for publication).
       
    • FRINS, R., SCHOUKENS, H., 'Balancing wind energy and nature protection: from policy conflicts towards genuine sustainable development' in SQUITANI, L., VEDDER, H., REEZE, M., & VANHEUSDEN, B. (eds.), Sustainable Energy United in Diversity – Challenges and Approaches in Energy Transition in the European Union, Europa Law Publishing 2014, 84-110.
       
    • SCHOUKENS, H., WOLDENDORP, H., 'Sites Selection and Designation under the Habitats and Birds Directives: A Sisyphean Task', in BORN, C.-H., CLIQUET, A., SCHOUKENS, H., MISONNE, D. en VAN HOORICK, G. (eds.), The Habitats Directive in its EU Environmental Law Context: European Nature's Best Hope?, Routledge 2015, 31-55.
       
    • SCHOUKENS, H., BASTMEIHER, 'Species protection in the European Union: How strict is strict?' in BORN, C.-H., CLIQUET, A., SCHOUKENS, H.,  MISONNE, D. en VAN HOORICK, G. (eds.), The Habitats Directive in its EU Environmental Law Context: European Nature's Best Hope?, Routledge 2015, 121-146.
       
    • CLIQUET, A., DECLEER, K., SCHOUKENS, H., 'Restoring Nature in the EU: The only way is up?' in BORN,  C.-H., CLIQUET, A., SCHOUKENS, H.,  MISONNE, D. en  VAN HOORICK, G. (eds.), The Habitats Directive in its EU Environmental Law Context: European Nature's Best Hope?, Routledge 2015, 265-284.
       
    • SCHOUKENS, H., DOTINGA, H., 'Natura 2000 and Fisheries: A question of competence or willingness', BORN,  C.-H., CLIQUET, A., SCHOUKENS, H.,  MISONNE, D. en  VAN HOORICK, G. (eds.), The Habitats Directive in its EU Environmental Law Context: European Nature's Best Hope?, Routledge 2015, 375-398.
       
    • DOUSSAN, I., SCHOUKENS, H., 'Biodiversity and Agriculture: Greening the CAP beyond the statusquo?' in BORN,  C.-H., CLIQUET, A., SCHOUKENS, H.,  MISONNE, D. en  VAN HOORICK, G. (eds.), The Habitats Directive in its EU Environmental Law Context: European Nature's Best Hope?, Routledge 2015, 435-449.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Going beyond the status quo: towards a duty for species restoration under EU law?', in SANCIN, V.,  DINE, M.-K., International Environmental Law: Contemporary Concerns and Challenges in 2014, Zalozba, 2014, 343-358.
       
    • SCHOUKENS, H. 'Région Flamande. Natura 2000 et le Juge en Région Flamande', in BORN, C.H. en HAUMONT, F. (ed.), Natura 2000 et le juge - Natura 2000 and the judge, Larcier/Bruylant 2014, 189-223.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Dynamiek binnen het natuurbehoudsrecht: van worst case scenario naar the best of both worlds?' in: LAVRYSEN, L. (ed.), Natuur, water en ondernemen. Kwelling of uitdaging?, die Keure, 2012, 63-157.
       
    • SCHOUKENS, H., 'Natuurbehoud en milieuhygiëne: een overzicht van de belangrijkste juridische raakvlakken', in: LARMUSEAU, I., BERNAERT, P., DE WAELE, T. en CABUS, P. (eds.), De Vlaamse omgevingsvergunning. Studies over natuurbehoud en milieuhygiëne, de geldingsduur van de milieuvergunning, de Europese Richtlijn Industriële Emissies en de ruimtelijke structuurplannen, Vanden Broele, 2012, 1-74.
       
    • SCHOUKENS, H., “Natuur” in: HUBEAU, B, DEFOORT, P.J., DEBERSAQUES, G. en VANDEVYVERE, W. (eds.), Lexicon vijftig jaar stedenbouwwet, Brugge, die Keure, 2012, 62-65.
       
    • DE WITTE, E., MALFAIT, T., VANDAMME, S., SCHOUKENS, H., 'De bevoegdheden inzake ruimtelijke ordening en leefmilieu', in: DUJARDIN, J. en SOMERS, W. (eds.) College van burgemeester en schepenen. Bevoegdheden, Brugge, die Keure, 2011, 111-258.
       
    • VANDAMME, S. en DE WITTE, E., m.m.v. SCHOUKENS, H., 'De bevoegdheden van de gemeenteraad inzake leefmilieu en ruimtelijke ordening', in DUJARDIN J. en SOMERS W. (eds.) Gemeenteraad. Bevoegdheden, Brugge, die Keure, 2011, 83-196.
       
    • SCHOUKENS, H., 'De inroepbaarheid van het Europees milieurecht in Vlaanderen: het nuttig effect als verre droom?', in TEESING, N. (ed.), Europees milieurecht in de lage landen, Den Haag, Boom Juridische Uitgevers, 2009, 151 - 202.
       
    • SCHOUKENS, H. 'Het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden in Vlaanderen: theorie en praktijk', in: TEESING, N. (ed.), Wie beschermt het Natuurbeschermingsrecht?, Den Haag, Boom Juridische Uitgevers, 2008, 63-117.
       
    • DE SMEDT, P., SCHOUKENS, H., 'Juridisch kader van speciale beschermingszones' in: DE SMEDT, P. (ed.), Speciale beschermingszones in Vlaanderen, 2007, Vanden Broele , Brugge, 21-186.
       
  • International conferences (reports)

    • SCHOUKENS, H., 'l' Approche Belge de la responsabilité environnementale dans le milieu marin: état des lieux', VertigO - La revue en sciences de l'envirmonnement, Hors-Série 8, octobre 2010, 1-12.
       
  • Varia C2

    • BACKES, C., SCHOUKENS, H., BORN, C.H., ZIJLMANS, J., Omgaan met stikstofdeposities. Een analyse van de toetsingskaders in de buurlanden voor activiteiten die stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden tot gevolg hebben, 2014, 70p.
       
    • SCHOUKENS, H., DE SMEDT, P., LAVRYSEN, L., Overzicht en analyse van de rechtspraak rond milieueffectrapportage. Studie in opdracht van de Vlaamse Overheid, Departement Leefmilieu, Natuur- en Energie. Afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid, 2010, 190p.
       
    • SCHOUKENS, H., DE SMEDT, P., LAVRYSEN, L., Aanbevelingen inzake knelpunten bij de toepassing van de plan-m.e.r. en de project-m.e.r.-regelgeving. Studie in opdracht van de Vlaamse Overheid, Departement Leefmilieu, Natuur- en Energie. Afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid, 2010, 105p.
       
    • FRANCKX, F., VANHOVE, F., SCHOUKENS, H., Lokale maatregelen voor emissiereducties van binnenvaartemissies: finaal rapport. Studie in opdracht van de Vlaamse overheid, Departement Leefmilieu, Natuur- en Energie, Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid, 2010, 327p.
       
    • DE ROO, K., DE SMEDT, P., DEFOORT, P.-J., SCHOUKENS, H., THYSSEN, W., Kansen en voorwaarden voor verweving voor natuur en milieu. Deel II. Juridische aanbevelingen. Studie in opdracht van de Milieu- en Natuurraad Vlaanderen, 2009, 187p.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., DE SMEDT, P., De verhouding van tijdelijke natuur met het natuurbehoudsrecht: knelpunten en mogelijkheden. Studie in opdracht van het gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en het autonoom havenbedrijf Zeebrugge, 2008, 156p.
       
    • SCHOUKENS, H., CLIQUET, A., DE SMEDT, P., De verhouding van tijdelijke natuur met het natuurbehoudsrecht: knelpunten en mogelijkheden – Samenvattend rapport. Studie in opdracht van het gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en het autonoom havenbedrijf Zeebrugge, 2008, 45p.
       
  • Misc.

    • SCHOUKENS, H. (2017), Iedereen wint bij tijdelijke natuur (www.mblad.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016), Voorbij CETA: it’s only the environment, stupid? (www.apache.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016), Na Noorse klimaatzaak is het hoog tijd voor een Vlaamse klimaattoets (www.mo.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016), Asterix en Obelix in de Antwerpse haven (www.deredactie.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016), Redden wij de laatste Vlaamse Hamster? (www.deredactie.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016), The Next Generation versus Trump (www.destandaard.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016), In naam van de Zenne, beschuldigde sta op! (www.destandaard.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016) De Europese rechtstaat en een onkruidverdelger: a mismatch? (www.apache.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016), Uplace aan de haven (www.destandaard.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2016), Wie doet Essers wat? (www.destandaard.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2015), Schauvliege en de truc voor ontbossing (www.redactie.be)
       
    • SCHOUKENS, H., (2015) Kafka revisited bij de Europese rechter: trees have no standing? (www.dewereldmorgen.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2015), There’s something rotten in Flanders’ forests (www.demorgen.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2015), Natuurbescherming in tijden van regulering (www.deredactie.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2015), Moet roodkapje bang zijn voor de wolf? (www.deredactie.be)
       
    • SCHOUKENS, H. en CLIQUET, A. (2014). De Vlaamse wolf komt terug (www.deredactie.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2014), Europa opent deur voor schaliegas (www.deredactie.be)
       
    • SCHOUKENS, H. (2014), Vlaamse struisvogelpolitiek (www.deredactie.be)
       

    Presentations

  • Salderen, natuurinclusief plannen, biodiversity offsetting en tijdelijke natuur: verre toekomstmuziek of nieuwe realiteit? VVOR-Opleiding, Onze Omgeving - Studiedag Natuur en Bos, Gent, 22 februari 2018.

  • Tijdelijke natuur als bruggenbouwer tussen economie en natuur: op weg naar een juridische safe harbor?, LDR-Opleiding Tijdelijke Natuur: een veilige haven voor bedrijf en natuur, Gentbrugge, 23 november 2017.

  • Salderen, natuurinclusief plannen, biodiversity offsetting en tijdelijke natuur: verre toekomstmuziek of nieuwe realiteit? Studiedag VVOR - Natuur en Bos, Gent, 11 mei 2017.

  • Temporary nature as innovative approach to nature conservation: legal underpinnings and potential constraints, Embracing Estauaries Conference, Hamburg, 16 September 2016.

  • Hamsters cannot go to court (?): judicial activism as legal tool to avoid a sixth extinction?, Procedural environmental rights: Principle X of the Rio Declaration in theory and practice,
    15 September 2016, Wrocław, Poland.

  • Environmental democracy before the EU courts after the rulings of 13 January 2015: between pathological stubbornness and irrational optimism?, Oslo, IUCN AEL Conference PluriCourts, 25 Juni 2016.

  • Lesgever voor de opleidingsonderdelen “Internationaal milieurecht”, “Natuurbehoud” en “Effectenbeoordeling” in de opleidingscyclus “Onze Omgeving” (2012-2016), http://www.onze-omgeving.be/#Opleidingen.

  • De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS): van verstands- naar gelukkig huwelijk tussen natuur en economie?, Ghent, 16 Februari 2016.

  • Omgevingsrecht anno 2016: stand van zaken met blik op de toekomst, LDR -Opleiding, Ghent, 14 januari 2016.

  • Milieunetwerk: basisbeginselen van R.O. en stedenbouw voor de milieusector, Confocus, ALM BERCHEM.

  • Legislative validation in times of enhanced environmental protection: the road to nowhere?, Brussels, EELF Conference, Brussels, 11-13 September 2014.

  • Society for Ecological Restoration, World Conference, Manchester, 23-27 August 2015.

  • Mitigation under EU Nature Conservation Law after Briels: Unravelling the Gordian Knot, 9th European Conference on Ecological Restoration, Oulu, Finland, 3-7 August 2014.

  • Access to justice in environmental matters in the EU: between hope and denial, Ghent University, 3rd Sino-European Conference on Environmental Law, Ghent, 27-28 June 2014.

  • Nordic Environmental Law Conference, Trondheim, 14-20 June 2015.

  • Going beyond the statusquo: Towards a duty for species restoration under EU law?, Ljubljana University, 2nd Contemporary Challenges of International Environmental Law Conference, Ljubljana, June 5-7, 2014.

  • Ecological restoration as new policy tool within the European Union: Going beyond the statusquo?, Ghent, ACCA Conference; Policy within and through Law, 23 May 2014.

  • Mitigation and compensation under EU nature conservation law in the Flemish region: beyond the deadlock for development projects?, Utrecht University, Water and Ocean Law in Times of Climate Change, 31 October – 1 November 2013.

  • Beyond the deadlock: new perspectives on the application of the precautionary principle, 1st European Environmental Law Forum Conference, Environmental law and Energy and Climate law as instruments to reach Sustainable Energy, Groningen, 4-6 September 2013.

  • Temporary nature: a new way forward for ecological restoration in highly urbanized areas, University of Copenhagen, Nordic Environmental Social Science Conference, Welcome to the Anthropocene, Copenhagen, 11-13 June 2013.

  • Effectenbeoordelingen, Onze Omgeving, VVOR-Opleiding, Holiday Inn Gent Expo, 11 juni 2013.

  • Screening in the framework of the EIA Directive: how to avoid a death by a thousand cuts, ELNI Conference, EU Environmental Impact Assessment Directive – Challenges and perspectives in the light of the past experiences and the recent proposal for amendement, Wroclaw, 23-24 May 2013.

  • Hoe natuurbehoud 'flexibiliseren'?, Onze Omgeving, Opleidingen, studiedag 'Natuur en bos', VVOR, Holiday Inn Gent Expo, 14 mei 2013.

  • The application of EU Species Protection Law in Flanders and the Netherlands: strict scrutiny vs laissez faire?, Université Libre de Bruxelles (ULB), ACCA Conference, Comparative Law in Contexts, 26 April 2013.

  • Overzicht van beklijvende omgevingsrechtspraak van het afgelopen jaar, LDR-Opleiding, Communicatieloft Gent, 28 februari 2013.

  • Restricting Destructive Fishing Practices in Marine Protected Areas: a Question of Competence or Willingness, PhD Conference: Multilevel aspects of Public Law, Antwerp, 26 February 2013.

  • Existing activities and projects in Natura 2000 sites: legal certainty versus nature conservation, Vlaamse Vereniing voor Omgevingsrecht (in collaboration with Université Catholique de Louvain and University Ghent), 20 years of Habitats Directive: European’s Wildlife Best Hope?, International Conference, Antwerp, 12-13 December 2012.

  • Een betere integratie van de milieueffectenrapportageverplichtingen in de vergunningsprocedures, LDR-Opleiding ‘Op naar een snel en uniek vergunningsstelsel: woord en wederwoord’, Gent, 20 september 2012.

  • Habitat banking: will the market save biodiversity in the EU?, ECER 2012, 8th Conference on Ecological Restoration, Ceské Budejovice, Tsjechië, 13 september 2012.

  • The integration of European air quality standards in spatial planning: new avenues for a more sustainable urban planning?, 10th Annual Colloquium of IUCN Academy of Environmental Law: Global Environmental Law at Crossroads, Baltimore, USA, 2 juli 2012.

  • MER juridisch bekeken. Eeuwige kwelduivel of motor van duurzame ontwikkeling?, Onze Omgeving, Opleidingen, studiedag 'Effectenbeoordeling', VVOR, Communicatieloft Gent, 5 juni 2012.

  • Soortenbescherming en ruimtelijke ontwikkelingen: van ‘worst case scenario’ naar ‘the best of both worlds’?, Onze Omgeving, Opleidingen, studiedag 'Natuurbehoud', VVOR, Communicatieloft Gent, 8 mei 2012.

  • The Antarctic Treaty Regime: innovative enough to tackle future challenges?, APECS-Belgium, Meeting, Brussel, 1 december 2011.

  • Natuurbehoud: wettelijk kader, Opleiding voor magistraten en gerechtelijke stagiairs, Brussel, 27 oktober 2011.

  • Natura 2000 en soortenbescherming: dynamiek binnen het natuurbehoudsrecht?, studiedag Studipolis ‘Natuur, water en ondernemen: kwelling of uitdaging’, Gent, 21 oktober 2011.

  • RUP's van A tot Z, LDR-Opleiding, Communicatieloft Gent, 5 mei 2011.

  • The application of the Habitats Directive in the Flemish Region: a quick overview of the recent case law of the Council of State and the other Tribunals and Courts, l'Observatoire juridique Natura 2000, Université Catholique de Louvain-La-Neuve (UCL), Louvain-La-Neuve, 31 maart 2011.

  • Natuur buiten de lijntjes, MIKADO-lunch causerie, Kabinet Lieten, Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding, Brussel, 14 januari 2011.

  • Les règles sur le commerce, le transport, la détention et l’élevage des espèces sauvages, UCL, SERES en PRE, La protection des espèces sauvages en dehors des aire protégées, Mons, 19 november 2010.

  • Natuur, water en mariene milieu anno 2010: worden de doelen gehaald?, LDR-Opleiding, Gent, 7 oktober 2010.

  • Tijdelijke natuur.  Overtreft de dynamiek van de natuur deze van het natuurbehoudsrecht, SERV (VHC), Brussel, 25 januari 2010.

  • L'approche belge: la responsabilité environnementale dans la loi belge du 20 janvier 1999 visant la protection du milieu marin, seminarie 'Gestion Intégrée des Zones Côtières: risques et responsabilités', Boulogne-sur-Mer, Frankrijk, 12-13 januari 2010.

  • Kamsalamanders, rugstreeppadden en weidevogels: de nachtmerrie van de bouwheer in een nieuw daglicht?, LDR-Opleiding, Gent, 13 oktober 2009.

  • The protection of the marine environment in Belgium: new challenges caused by the implementation of the EMS?, International Conference on the Protection of the Coastal and Marine Environment, Lissabon, Portugal, 20-22 mei 2009.

  • De inroepbaarheid van het Europees milieurecht in Vlaanderen: een nuttig effect als verre droom, studiedag 'Europees Milieurecht in de Lage Landen', georganiseerd door de Vlaamse Vereniging voor Omgevingsrecht (VVOR) in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Milieurecht (VMR) en de Nederlandse Vereniging voor Europees Recht (VER), Rotterdam, 15 mei 2009.

  • De verhouding van de MER-regelgeving met de specifieke beoordelingsinstrumenten uit het milieubeheersrecht, LDR-Opleiding, Gent, 23 oktober 2008.

  • The compatibility of temporary nature with European Nature Conservation Law, ECER 2008, 6th Conference on Ecological Restoration, Gent, 10 september 2008.

  • Het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden in Vlaanderen: theorie en praktijk (Nederlands-Vlaams congres 'Wie beschermt het natuurbeschermingsrecht'), Vereniging voor Milieurecht en Vlaamse Vereniging voor Omgevingsrecht, Tilburg, 29 mei 2008.

  • Overzicht van de belangrijkste uitspraken uit de sector van het natuurbehoudsrecht (Overzicht Milieurechtspraak), Argus-KBC, Antwerpen, 18 januari 2007.

  • De relatie tussen speciale beschermingszones en andere regelgeving uit de groene sector: wie ziet het bos door de bomen nog? (Seminarie Speciale beschermingszones (natura 2000). Prangende vragen uit de praktijk beantwoord), Gent, 24 oktober 2006.

    Projects

  • Lending legal assistance in creating legal instruments for the implementation of the conservation objectives, commissioned by the Flemish Government, Agency for Nature and Forests, realized in 2012.

  • Lending legal assistance in realising nature, commissioned by the Flemish Government, Department of Mobility and Public Works, Administration Legal Services, realized in 2012.

  • Updated Sigma plan – General Studies and Research – River repair plan for the Durme Valley, in collaboration with Tritel by order of n.v. Waterwegen en Zeekanaal, realized in 2012.

  • Drafting three publications – commissioned by the Flemish government – for the Ecotechnical Environmental Engineering unit (NTMB) of the Environmental Integration and Subsidies Division of the Environment, Nature and Energy Department (LNE), realized in 2012.

  • Legal support for the designation of protected marine zones in the Belgian part of the North Sea as part of the implementation of European and international legislation, commissioned by the Marine Environment Agency (Dienst Marien Milieu) of the Federal Public Service for Public Health, Food Chain Safety and the Environment (Directoraat-generaal Leefmilieu) and performed in collaboration with the Department of International Public Law at Ghent University, carried out in 2012.

  • Overview and analysis of the legislation on environmental impact reporting by order of the Environmental, Nature and Energy Policy Division of the Environment, Nature and Energy Department (LNE) of the Flemish Government, carried out in 2010.

  • Research into local measures to reduce emissions caused by inland navigation in collaboration with ARCADIS Belgium and Transport & Mobility Leuven by order of the Air, Nuisance, Risk Management, Environmental and Health Division of the LNE Department of the Flemish Government, carried out in 2010.

  • The relation between temporary nature and nature conservation law: Obstacles and opportunities, in collaboration with UGent, Conducted in 2009.

  • Operationalization of an environmental tax on NOx-emissions in the air with recycling of the gainings, in collaboration with ARCADIS , commissioned by the Environment department of the Ministry of the Flemish Community, realized in 2009.

  • Development of an implementation strategy for the European Marine Strategy, in collaboration with the Maritime Institute (Ghent University) and Resource Analysis, commissioned by the FOD Public Health, Safety of the Food Chain and the environment, realized in 2009.

  • Research into obstacles for environmental innovation in environmental policy and environmental law, in collaboration with Resource Analysis, commissioned by the Directorate General of AMINAL, realized in 2006-2007.

  • Embedding sustainability aspects in planning regulations, in collaboration with Resource Analysis, commissioned by AMINAL, conducted in 2006.

  • Legal support for the construction of the second bridge over the river Scheldt in Temse/Bornem, in collaboration with Grontmij, commissioned by the nv Waterwegen en Zeekanaal, Zeeschelde division, realized in 2005.

  • Feasibility study into the use of contaminated groundwater as grey water, in collaboration with Arcadis-Gedas, commissioned by the Flemish Minister for the Environment, realized in 2004.